سيد جمال الدين الحسيني الأفغاني
66
نامه ها و اسناد سياسى ( فارسى )
هستند ( كلمهايكه سعادت و نجاتشان در آن مىباشد ) چطور جايز است كسى كه خدا اين قدرت را به او داده ، كشور و ملت را به اين حال بگذارد ؟ . باز بنام يكنفر مطلع ، به حجةالاسلام ميگويم : دولت عثمانى هم از قيام تو خوشحال شده و در مبارزه با اين تبهكار به تو كمك خواهد كرد ، زيرا دولت عثمانى ميداند مداخله فرنگيان در نقاط ايران و نفوذشان در اين كشور ، بزيان كشور او نيز خواهد بود . از طرف ديگر وزراء و فرماندهان ايرانى هم با اين نهضت موافق بوده و خوشحال مىشوند ، زيرا طبعاً آنها نيز از اين مقاولاتى كه جديداً بناست صورت بگيرد ناراضى هستند ، با نهضت تو فرصتى خواهند يافت كه اين مقاولهها را بهم بزنند . علماء اگرچه از فشار اين مرد احمق خائن بشدت انتقاد كردهاند ، ولى وضع طورى نيست كه بتوانند در يك آن مقاصد خود را يكى كنند ، و چون اينها از حيث مايه علمى و رياست و وجهه بين مردم در يك درجه هستند ، حاضر نميشوند بعضى با بعض ديگر پيوسته و باهم همآهنگ شوند ، تا يك اتحاد حقيقى و قدرت اجتماعى كه بتواند دفع ضرر دشمن را نموده و كشور را حفظ نمايد توليد گردد ، هركس به محور خودش ميچرخد ! و به تنهائى يا باهم مبارزه ميكنند ، اين تشتت آراء علت اصلى عدم قدرت بر مقاومت و موجب پيشرفت كارهاى نامشروع مىباشد . ولى تو نظر بتوانائى و نفوذ كلمهاى كه دارى ، در همه آنها مؤثر خواهى بود ، دلهاى پراكندهء آنها را متحد خواهى كرد ، اين اختلاف كلمه را از ميان برخواهى داشت و بواسطه تو قدرتهاى اندك جمع خواهد شد . يك كلمهء تو سبب ايجاد وحدتى مىشود كه اين بلاهاى محيط به كشور را بر طرف سازد و دين اسلام را حفظ نموده و جامعه دينى را نگاه بدارد ، پس همه طبقات با تو هستند و تو نزد خدا و مردم مسئول خواهى بود . باز ميگويم : علماء و پرهيزكاران درنتيجه دفاع منفردى كه از دين نمودند ، از اين مرد سركش سختىهائى كشيدند كه در تاريخ نظير ندارد ، چون ميخواستند بلاد